Vereenvoudigde Ubuntu voor iemand die overstapt vanaf Windows

Vereenvoudigde Ubuntu Linux: Introductie
Hieronder staan een aantal dingen om Ubuntu 10.04 LTS (Lucid) te vereenvoudigen voor mensen die eigenlijk liever Windows zouden gebruiken. Er zijn expres een aantal handige mogelijkheden uitgeschakeld die een beginnende gebruiker in de war zouden kunnen brengen.

Die akelige keyring uit!

Installatie

 * Maak jezelf aan als gebruiker. Maak niet degene aan die de computer gaat gebruiken. Gebruik tijdens de installatie gewoon Engels als dat je voorkeur heeft.
 * De gebruiker voor wie de computer is maak je na de installatie. Dan zorg je ervoor dat die Nederlands als taal krijgt, of een andere taal van zijn/haar voorkeur.

Na de installatie, voor hele systeem
Dit kun je gewoon onder je eigen account doen.

Extra codecs en dergelijke (hele systeem)
sudo /usr/share/doc/libdvdread4/install-css.sh
 * Installeer met een package manager alle extra codecs, onder andere voor MP3 afspelen. Zie de Nederlandstalige Ubuntu-documentatie. Tips na de installatie of uitgebreider Multimedia-ondersteuning compleet maken in Ubuntu 10.04 LTS Pakket: ubuntu-restricted-extras (Opmerking: ubuntu-desktop is je gewone Ubuntu Desktop).
 * Installeer via dit meegeleverde script ondesteuning voor het afspelen van gewone DVD's:
 * Let op! Je kunt hierna niet meer zomaar de Computer Janitor gebruiken. Onder Packages staat ... DeCSS ... En dat pakket moet beslist niet gedeïnstalleerd worden. Anders lukt het niet meer om gekochte DVD's af te spelen.

voor de systeembeheerder

 * gparted
 * htop
 * lynx
 * traceroute tcptraceroute

voor mezelf

 * hello
 * workrave
 * nvi (gebruik ik soms in plaats van vim)
 * man2html (dependency daarvan is o.a. Apache!)
 * apache2

voor de gebruiker

 * ubuntu-restricted-extras
 * kdegames daar zitten wel leuke tussen.
 * pysolfc is een mooie collectie kaartspellen. (Alleen spelregels zijn wat anders dan in de Windows-tegenhangers.)
 * pokerth
 * speedcrunch is een betere rekenmachine dan gnome-calculator.
 * emesene lijkt fijner dan emapthy. Helaas geen integratie met gwibber dan (berichtencentrum van GNOME).
 * skype. Je moet hiervoor een aparte repository toevoegen. (Dit kun je het beste in Synaptic doen, tweede tabbload van Sources.)
 * gimp
 * vlc. VLC kan sommige dingen die Totem Movie Player en Rythmbox Music Player niet kan.

System, Administration (hele systeem)
sudo ntpdate ntp0.nl.net ntp1.nl.net ntp2.nl.net
 * System, Administration,Date and Time (?). ... Synchronize with NTP servers. (Werkt dit echt goed?) (Graag NTP ondersteuning al eerder ondersteunen met post_install script.) Dit werkt niet goed, de klok blijft hangen. Je kan de tijd met de hand met NTP servers synchroniseren met:
 * System, Administration, Hardware Drivers. (En uiteraard gaat het hier alleen maar om propriëtaire hardware drivers.) Dit moet dus UIT staan, anders wordt de gebruiker hiermee lastig gevallen. dit moet meer naar het begin. fijne grafische resolutie 1024x768
 * System, Administration, Users and Groups. Eenvoudigste manier gedaan: Add, en dan gewoon Administrator gemaakt. Daarna alsnog wat hieronder stond.
 * System, Administration, Users and Groups. Kies voor Add om een nieuwe gebruiker aan te maken. En kies dan voor Advanced Settings voor die gebruiker. Neem alles over zoals het bij jou staat, de gebruiker die je hebt aangemaakt bij het installeren van het systeem. Je kan Alt-PrintScrn gebruiken om snel een screenshot van alleen dat venster te maken (van User and Groups, Advanced Settings van een gebruiker, User Privileges). (Bij Users and Groups, Advanced Settings, Contact Information en bij User and Groups, Advanced Settings, Advanced staat niks zinnigs. Dat ongewijzigd laten.) Zelf heb ik toch de instellingen nog wat aangepast. O je kan echt wel NetworkManager icoontje in de Notification area gebruiken als bij deze geavanceerde instellingen staat dat je niet zelf internetverbindingen mag maken.
 * System, Administration, Language Support. Zet Nederlands erbij. Ik raad je aan om dat niet voor het hele systeem te doen. Anders krijg je bij systeembeheer op de command line een mengsel van Nederlandse en Engelse meldingen wat zeer irritant is en soms ook onbegrijpelijk. Dus zorg ervoor dat je niet als jezelf ingelogd bent maar als degene die het systeem gaat gebruiken als je dit veranderd. (Dit geldt wel voor het hele systeem. De taalinstelling voor een individuele gebruiker is bij het menu onderaan bij het inloggen.)
 * System, Administration, Printing. Is de goede printer ingesteld? En heel belangrijk: staat bij Printer Properties, Printer Options wel A4 bij General, Media Size als papiergrootte. Verder is het misschien goed om één van de twee opties voor Printout mode aan te passen. (En helaas moet dat ook nog ergens in OpenOffice.org Writer gebeuren, File, Printer Settings, Properties FIXME moet later in de tekst.)
 * System, Administration, Software Sources (=System, Administration, Synaptic, Settings, Repositories), tabblad Updates, Automatic Updates. Als je een netinstall hebt gedaan vanaf de Alternate CD dan staat er heel vreemde radio buttons hier. Als je zeker weet dat je bij de netinstall hebt gezegd "Automatic Updates" dan hier niet aanzitten. Je kan het in de grafische gebruiksomgeving niet meer terugveranderen anders. Anders moet je "Install security updates without confirmation(?)" hebben. Niet alleen "Important security updates (lucid-security)" maar ook "Recommended updates (lucid-updates)" moet altijd aangevinkt staan, anders kunnen er vreemde dingen gebeuren.
 * System, Administration, Login Screen. Dit doe ik zelf pas aan het einde, dan kun je tot het laatste toe alles in het Engels doen omdat je zoveel mogelijk doet terwijl je als jezelf ingelogd bent.

N.B. Jij, de beheerder, moet dus af en toe controleren op recommended upgrades van pakketten (aptitude: u, U, g). En je moet controleren op propriëtaire drivers, uit de restricted repositories dus. (Als het goed is hoef ik bij de Dewi niet op Recommended Updates te controleren omdat ik tijdens de netinstall heb gezegd dat ik Automatic Updates wilde, waardoor ook Recommended Updates vanzelf gaan. Propriëtaire drivers hoef ik sowieso niet bij te houden omdat ik ervoor gekozen heb niet de NVIDIA accelarated graphics driver te installeren.)

Desktop (onder account nieuwe gebruiker)
gconftool-2 --set /apps/metacity/general/button_layout --type string ":minimize,maximize,close"
 * Terminologie
 * paneel: De balk met het startmenu en waarop je kunt zien of er internetverbinding is. De balk met de prullenbak en het overzicht van vensters.
 * Uiterst belangrijk. Verzeker je ervan dat er maar één Workspace is. Dit is echt rampzalig voor een beginnende gebruiker als die opeens al zijn vensters kwijt is!
 * Organisatie van de panelen: Helemaal onderaan het paneel voor het wisselen tussen vensters. Daarboven de balk waar de "Menu Bar" is met Applications, Places, System, etc. Dat paneel staat normaal bovenin het scherm.
 * Zet de meest voor de hand liggende Toepassingen/Applications op het bovenste paneel. Bijvoorbeeld chatten, media player.
 * Bij Ambiance thema knoppen heel irritant links. Als je dat thema wil houden heb je deze opdrachten nodig om de knoppen rechts te krijgen in de window manager Metacity.

System, Preferences (onder account nieuwe gebruiker)

 * System, Preferences, Appearance. Desktop effects medium. Denk eraan dat sommige dingen opeens niet meer goed in te stellen zijn als dit op medium staat! Je kan het aantal workspaces opeens niet meer instellen als dit op medium of high staat. Als je dat nog wil veranderen moet je eerst dit weer op low zetten.
 * System, Preferences, Appearance. Jammer dat het mooie zwarte thema de knopjes aan de bovenkant van het venster heeft zitten maar dat is wel erg onhandig voor een Windowsgebruiker. Die moeten dus gewoon rechts zitten. Dan maar gewoon het Clearlooks thema.
 * Op een klein scherm willen de letters nog wel eens te klein zijn. Probeer 10pt of 11pt.
 * Keyboard. Als Compose toets: Gebruik hiervoor de contextmenu-toets (die naast de rechter-Ctrl zit). Dit zit niet in de weg en als iemand eraan toe is kun je het uitleggen.
 * Keyboard Shortcuts. Misschien aanpassen? Ctrl-Alt- wordt Wintoets-
 * System, Preferences, Startup Applications. In ieder geval CUPS uit. En nog wel veel meer!
 * System, Preferences, Monitors. Ubuntu had de hoogste resolutie gekozen. Maar ik vind de icoontjes dan toch wel erg klein worden. De enige manier om die allemaal groter te krijgen is de resolutie omlaag doen. Zelf vind ik een resolutie van 1024 x 768 beter werken op mijn monitor.
 * System, Preferences, Screensaver. Zorg ervoor dat iemand toch niet steeds opnieuw zijn wachtwoord moet intypen! Verschrikkelijk voor een huis-tuin-en-keuken-gebruiker. Lock screen when screensaver is active: uit.
 * System, Preferences, Screensaver. Een zwart scherm is prima. GLSchool is de minst saaie van wat er meegeleverd wordt. Maar de Really Slick Screensavers zijn veel mooier. Naam in de repositories: rss-glx. Skyrockets na 10 minuten. Nee lukt niet, de instellingen zijn te zwaar. Dan maar Flux. Ik weet al waarom dit zo beroerd gaat, GL kan langzaam zijn als iets voor DirectX geschreven was. Nee dat is het natuurlijk niet, ik mis 2D acceleratie. Dus toch maar de propiëtaire driver van NVidia installeren.
 * Main Menu. Vermoedelijk is het een goed idee een heleboel dingen te verbergen. Anders ziet de gebruiker door de bomen het bos niet meer. Bedenk wat degene wel en niet al gebruikt en wat misschien leuk kan zijn voor degene om eens te proberen. Zorg en in ieder geval voor dat er zo weinig mogelijk dingen van System, Preferences zichtbaar zijn. Synaptic Package Manager is vermoedelijk wel een goed idee.
 * Wel zichtbaar van System, Administration:
 * Language Support, Login Screen, Printing, Synaptic Package Manager, System Monitor, Time and Date
 * Wel zichtbaar van System, Preferences:
 * About Me, Appearance, Keyboard, Monitors, Mouse, Network Connections, Screensaver, Sound
 * Opnieuw het lijstje maar nu na een paar maanden testen met een huis-tuin-en-keukengebruiker: Systeem, Beheer,

Aanmeldscherm Afdrukken Datum en tijd NVIDIA X Server Settings Stuurprogramma's Synaptic pakketbeheer Taalondersteuning Updatebeheer

Systeem, Voorkeuren,

Bestandsbeheer Geluid Muis Netwerkverbinding Over mij Schermbeveiliging Schermen Sneltoetsen Toetsenbord Uiterlijk

Firefox (onder account nieuwe gebruiker)

 * Adblock Plus add-on. Tabblad in browser wegklikken. Tools, Adblock Plus Preferences. Filters, Add filter subscription, Add a different subscription, DutchAdblockList (Nederlands) de bovenste en (Subscriptions: EasyList (English) & EasyList Nederlandse sub-subscription; verder is er nog een Turkse sub-subscription bij Fanboy) Bij de preferences daarvan: Zet het op de Status bar, niet op de Navigation Toolbar. N.B. Gebruik alleen EasyList (English) en Easy List (Nederlands), beslist niet ook DutchAdblockList erbij. Dat maakt Firefox onnodig trager.
 * En absoluut onbetaalbaar: De Lazarus plugin. Vergeet niet bij Lazarus, Options bij de General tab Show Restore Notification uit te zetten. Anders krijgt degene steeds zo een venster waarin ze bedelen om een donatie. (Leuk voor mensen die begrijpen hoe open source werkt, niet voor beginners.)
 * Pas de startpagina van Firefox aan naar http://www.google.nl . Dus niet die gekke Google Ubuntu startpagina. Begin dan iets te typen om te zoeken en zet Instant Search uit. De meeste beginners drukken toch op Enter nadat ze hun zoekopdracht hebben ingetypt.
 * View, Toolbars, Bookmarks toolbar uitzetten. Volgens mij gebruiken beginners die helemaal niet.
 * Laat wel het zoekveld voor Google op de adresbalk staan. En uiteraard de adresbalk niet weghalen.
 * Zet die vermaledijde spellingcontrole uit. (Edit, Preferences, Advanced, (Browsing), Check my spelling as I type)
 * Edit, Preferences, System Defaults tab, Submit crash reports UIT. Dat is het allerlaatste waarmee je een beginner lastig wil vallen dat die daarvoor vensters krijgt!
 * De volgende dingen hoef je niet meer in Firefox te installaren als je de `ubuntu-restricted-extras' plugin hebt geïnstalleerd: Flash en Java (Sun).

OpenOffice.org

 * Voor beginners moet je OpenOffice.org Writer alles standaard in .doc laten bewaren. Anders krijg je echt klachten wanneer ze merken dat niemand hun .odt-bestanden kan lezen.

Empathy

 * Zelf ben ik niet zo enthousiast over dit programma als vervanging van MSN Messenger/Windows Live Messenger. Het is wel heel erg kaal en je kan er moeilijk in verdwalen, dat zijn voordelen. Maar de dingen zitten net niet waar je ze verwacht.
 * View, Offline Contacts. Dit moet natuurlijk aanstaan. Anders denkt iemand dat zijn contacten verdwenen zijn.
 * Zelf ben ik er bij gebleven toen degene voor de eerste keer verbinding maakte met MSN. Als je een nieuwe account aanmaakt is het eerste bovenaan de lange lijst bij Protocol. Een beginner heeft geen flauw idee dat er nog iets anders is dan MSN en dat hij dus hier voor MSN zou moeten kiezen. Dit heb ik zelf even gedaan.
 * Soms lukt het niet om MSN verbinding te maken. Dan in de Contact List kiezen voor Offline (verbreekt echt de verbinding) en weer Online.

Totem (Movie Player)

 * Voor wie geen prijs stelt op visuele effecten tijdens het afspelen van muziek. Haal het vinkje weg bij: Edit, Preferences, Display, Show visual effects when an audio file is played

CUPS (Common Unix Printing System)

 * Als iemand een langzame computer heeft kun je ervoor kiezen CUPS niet te laten opstarten als degene geen printer heeft. Bij Systeem, Voorkeuren, Opstarttoepassingen(?). Je moet beslist niet CUPS deïnstalleren omdat het een "depends" (niet recommends of suggests) is van ``ubuntu-desktop´´.

Wisselen naar andere virtuele terminals

 * Ik weet niet hoe ik dit uit kan zetten en ik hoop maar dat mensen nooit Ctrl-Alt-F1 indrukken of Cltr-Alt-F2, etc.

Skype

 * Skype, Options, General, Start Skype minimised in the system tray, Apply, Close
 * Skype, Options, Notifications
 * Disable Contact came online, Apply
 * Disable Contact went offline, Apply
 * Disable Starting Skype, Apply

Workrave

 * Microbreaks: uit
 * Rest breaks: 1h0m, break duration 5m
 * Maximum work day: 12h0m

Belastingdienst

 * In terminalvenster met bash ib2007_linux-1.30.x86.package opstarten. Zal Autopackage Software Installer (GTK+) installeren.
 * De Autopackage Software Installer kan verwijderd worden met: package remove autopackage-gtk
 * Met de hand een .package bestand installeren met: package install BLAHBLAH.package

Moeilijke instellingen in de hardware

 * System, Preferences. Hoewel dit iets met hardware is staat het toch niet bij System, Administration. Het gaat om System, Preferences, Sound, Hardware. Settings for the selected device. Ubuntu 10.04 heeft er na de installatie Analog Stereo Duplex van gemaakt. Bij de losse geluidskaart staat dat zo, en ook op de geluidskaart op het moederbord. Maar wat doet Duplex hier? Was dat niet communicatie twee kanten uit?? Ik ga eens proberen dat op Analog Stereo Output te zetten.
 * System, Preferences, Sound. Settings for the selected device. Hmm, het lijkt erop dat sommige aansluitingen van de geluidskaart soms wel als uitgang werken en soms opeens niet. (Soms hoor ik wel geluid als ik er boxen op aansluit, als ik het vlak daarna probeer opeens niet.) Ja. Analog Stereo Output zou veiliger moeten zijn.
 * System, Preferences, Sound. Settings for the selected device. Hmm, volgens mij weet ik al wat Duplex betekent. Je kan het bovenaan zien naast onder de naam van de geluidskaart. Duplex betekent dat er zowel een input (microfoon) als een output (luidspreker) is. Goed dan moet het dus op Analog Stereo Duplex staan. Dan werkt het als een ouderwetse geluidskaart.

Beheer op afstand
Ik weet niet waar dit zit en hoe ik het aan kan zetten. Maar dit zou wel erg handig zijn! Voor later.

Gegevens overzetten

 * Kopieer alle documenten e.d. naar de juiste mappen van Ubuntu Linux. Dan kan de gebruiker ook alles makkelijk terugvinden bij Places en in venster voor Open en Save. Normaal zou je ook checken of je verborgen bestanden (die beginnen met een . mee wil kopiëren uit de home directory), maar bij een beginnende gebruiker zul je dit zeker niet doen. Ook niet bij het overstappen van de ene Linux-computer naar de andere Linux-computer.

Partities en dergelijke

 * Verberg de Windows-systeempartitie en de Windows data-partities met GParted (hidden flag). Als je dat doet verschrijnen ze niet in het GNOME-menu onder Places. De data heb je immers gekopieerd naar /home/naam_van_gebruiker.
 * Haal partities weg die weg moeten, ruim op. Maak de Linux-partitie niet maximaal groot. Het is een goed idee om wat "unallocated space" achter de hand te houden. Dan kun je die Linux-partitie altijd weer wat groter maken als de gebruiker ruimte tekort komt.
 * Haal overbodige kernels weg als je het boot-menu wat overzichtelijker wil maken. (Eén oude kernel meestal als je net geïnstalleerd hebt.)
 * Haal memtest86+ uit het boot-menu weg.

GRUB

 * Zet de waarde voor menu timeout op 0 in GRUB. (Waarde GRUB_TIMEOUT=0). Het menu wordt dan wel zichtbaar als je op welke toets dan ook drukt ergens tijdens het opstarten, maar het is nooit zichtbaar voor de gebruiker.

System, Administration (voor hele systeem), pas als laatste

 * Log nog voor één keer als de nieuwe gebruiker in, maar zet bij het inloggen wel de taal op Nederlands. Zo kun je tot het allerlaatste moment nog werken in het Engels. (System Preferences voor de nieuwe gebruiker kun je zo nog in het Engels doen.) N.B. Dit werkt niet, als je bijvoorbeeld de namen van dingen in het Toepassingen-menu gaat veranderen dan gaat het mis, dat wordt natuurlijk per taal onthouden. System, Administration kan je in het Engels doen, System, Preferences moet je in het Nederlands doen.
 * System, Administration, Login Screen. En nu kan je ervoor zorgen dat de gebruiker vanzelf ingelogd wordt. Zorg er wel voor dat degene zijn wachtwoord weet. Neem iets eenvoudigs. Zolang je geen ssh server of zo hebt draaien is het echt niet zo erg als het iedereen flutwachtwoorden heeft. (Al is er vast een reden waarom het dan ook minder veilig is, zucht.) De gebruiker heeft bijvoorbeeld zijn wachtwoord nodig zodra hij op MSN wil met Empathy.

Werkt alles wel?
Nu je allerlei instellingen veranderd hebt is het tijd voor een laatste controle.


 * Staat Firfox wel vlak naast de Menu Bar op het bovenste paneel?
 * Lukt MSN Messenger/WLM? Kan je de schermnaam instellen die andere mensen zien in hun contactenlijst als jij online komt?
 * Is er iets wat lijkt op Windows Media Player?
 * Lukt videos kijken op YouTube? Eentje waar een computer waar ik Ubuntu Linux opzette op crashte: Gülşen - Çelişki http://www.youtube.com/watch?v=9gKxOkoroD0
 * Is er geluid?
 * Als je op internet klikt dat je met Windows Media Player wil luisteren wordt dan automatisch de goede media player opgestart om die stream mee te beluisteren?
 * Kan degene zijn e-mail bekijken? Vermoedelijk Hotmail/Windows Live Mail.
 * Is OpenOffice.org een beetje goed ingesteld? Alleen OpenOffice.org Word Processor zal voor veel mensen al genoeg zijn. Zet er eventueel de namen van overeenkomstige MS producten bij. Er zijn trouwens te veel icoontjes in OpenOffice.org op de toolbars/werkbalken! (Nu even niet meer veranderen.)

Na de installatie, periodiek systeemonderhoud
(hele systeem)
 * System, Administration, Update Manager. Misschien is het nodig om de "Recommended Updates" binnen te halen. De "Security Updates" kun je in ieder geval wel altijd automatisch laten installeren.
 * System, Hardware Drivers. Volgens mij moet ik dit ook met de hand doen.
 * (Op Dewi: Als het goed is helemaal niks. Je kan met ``sudo aptitude´´ kijken of er iets is. Of met ``gksudo update-manager´´ alias Sys, Admin, Update Manager.